Η περίπτωση της Βενεζουέλας προκαλεί συχνά ένα βολικό αντανακλαστικό απόστασης: «μια μακρινή χώρα», «μια ιδιόμορφη κοινωνία», «ένα σύστημα που έτσι κι αλλιώς δεν έμοιαζε με τα δικά μας». Αυτή η ανάγνωση, όμως, λειτουργεί καθησυχαστικά και άρα παραπλανητικά. Γιατί η βενεζουελάνικη εμπειρία δεν ξεκινά από τον αυταρχισμό ούτε από την κατάρρευση· ξεκινά από μια δημοκρατία που, με όλα της τα ελαττώματα, παρήγαγε σταθερότητα, προσδοκία και κοινωνική κινητικότητα.
Το θέμα δεν είναι πώς «απέτυχε» η Βενεζουέλα, αλλά πώς άλλαξε ο τρόπος με τον οποίο οι πολίτες άρχισαν να μιλούν για την πολιτική: πότε η έννοια του…

